چکیده:

بحران هویت، مسئله ای اساسی درجوامع درحال توسعه است. جوامعی که می خواهند ازسنت وارد مدرنیته شوند،در دوران گذار خود به جامعه ای نوین با این مسئله دست به گریبان هستند. جوامع پیشرفتۀ امروزی حدود ۴ تا ۵ دهۀ پیش برای حل این بحران به وجود آمده درجوامع خود دست به تحقیقات وسیع اجتماعی زدند. اما درعصرمعاصر جوامع جهان سوم که ازاین بحران رنج می برند و با مشکلات عظیمی درحوزۀ پژوهش مواجه هستند، بیشتربا این گونه مشکلات دست به گریبان شده و تقریبا تلاش پژوهشگران راه به جایی نمی برد. این مشکلات هم دربخش پژوهشگران و هم درقسمت پاسخگویان با موانع متعددی مواجه است. اما ارج نهادن به نتایج پژوهشهایی که با وجود تمام این موانع انجام گرفته است، می تواند سازمانهای مختلف را برای مدیریت بهترمنابع انسانی و اجتماعی کمک کند.

پژوهش حاضربه یکی ازمشکلات اساسی جامعۀ امروز ایران می پردازد. بحران هویت جنبه های متفاوتی دارد و به بخشهای مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، دینی و... تقسیم می شود. دراین پژوهش بحران هویت فرهنگی با استفاده ازنظریۀ ساخت یابی گیدنز مورد تحلیل قرار گرفته است. روش پژوهش پیمایش و تکنیک آن پرسشنامه بوده است که برای اعتباریابی اولیه، پرسشنامه ها دراختیار۲۰ نفرقرار گرفت و پس از تحلیل نتایج آنها، برای به دست آوردن اعتبار صوری پرسشنامه، سه نفرازاساتید به رفع نقص پرسشنامه پرداختند و پرسشنامۀ نهایی که باید دراختیار پاسخگویان قرارمی گرفت تنظیم شد. جامعۀ آماری جوانان ۱۸ تا۳۲ سالۀ شهرتهران بوده اند که نمونۀ آماری برمبنای جدول مندرج درکتاب پیمایشهای اجتماعی دواس، با احتمال ۶۰٪ وجود متغیر و ۴۰٪ عدم وجود آن، تعداد۱۴۴ نفر انتخاب شد. شیوۀ نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای بوده است و متغیرهای آن عبارتند ازمتغیرهای زمینه ای(سن، جنس، وضعیت تاهل، تحصیلات)،تضاد ارزشها، بی اعتمادی، اجتماعی شدن، تنوع فرهنگی و...

نتیجۀ به دست آمده ازاین پژوهش تنها همبستگی بالای میان بی اعتمادی و بحران هویت فرهنگی را نشان می داد و نظریۀ گیدنز تنها دربرخی قسمتها توانایی پاسخگویی به سؤالات مطرح شده را داشت. این خود نشان دهندۀ وضعیت پیچیدۀ جامعه است که بی اعتمادی درآن بستر مناسبی برای به وجود آمدن بسیاری ازمشکلات درجامعه شده است که به نظر غیرقابل حل می رسند.

به وجود آمدن شرایطی که درآن بتوان روی نظریه های مختلف کار کرد و با مورد تحلیل و نقد قرار دادن آنها به نظریه هایی رسید که توان بررسی و تحلیل مشکلات و آسیبهای اجتماعی را درکشورما داشته باشد، ضروری به نظر می رسد.